Alergia stanowi duże wyzwanie w doborze odpowiednich akcesoriów do spania. A z drugiej strony – wiemy, że zdrowy sen u alergików jest ważny dla uregulowania pracy układu immunologicznego.  Materac, poduszka i pościel powinny być tak dobrane, aby wspierać leczenie i nie nasilać objawów. Jak mogą w tym pomóc w tym ochraniacze na materac? Temat ochraniaczy na materac będzie omówiony w poniższym artykule. W dalszej jego części znajdują się też praktyczne wskazówki, na co zwrócić uwagę, wybierając odpowiedni ochraniacz na materac. Zachęcamy do lektury!

Ochraniacze na materac – w jakim celu się je stosuje?

Ochraniacz na materac to produkt mający kilka zastosowań. Zakłada się go w celu:

• ochrony materaca przed zabrudzeniami;
• stworzenia bariery dla wnikania kurzu do środka materaca;
• zabezpieczenia przed wnikaniem do wnętrza materaca komórek złuszczonego naskórka, a tym samym gromadzenia się i namnażania roztoczy;
• profilaktyki rozwinięcia się pleśni w materacu (poprzez stworzenie bariery dla wilgoci), która również jest silnym alergenem, a ponadto może wywoływać także inne niż alergia choroby;
• bariery dla namnażania się bakterii i grzybów;
• zabezpieczenia przed przedostawaniem się innych alergenów do wnętrza materaca;
• ułatwienia utrzymania materaca w czystości.

Dzięki ochraniaczom na materac łatwiej zachować higienę. Przy tym ochraniacz na materac wcale nie wiąże się ze zmniejszeniem komfortu. Jest czymś innym, niż zwykła nakładka na materac lub pokrowiec, czy prześcieradło. Ochraniacz zabezpiecza materac w całości – zakłada się go zwykle na obie strony materaca i zapina. Niektóre typy ochraniacza są jednak na gumkach i zakłada się je podobnie jak prześcieradło.

Dobrze dobrany ochraniacz na materac dla alergika nie przesuwa się, nie powinien wywoływać też dyskomfortu.

Głównym celem stosowania ochraniacza na materac jest stworzenie alergikowi lepszych warunków do snu. Działa to wielokierunkowo. Ochraniacz zawiera specjalną powłokę antybakteryjną, antymikrobiotyczną i filtr, który nie przepuszcza kurzu i innych alergenów do środka materaca.

Kolejną ważną kwestią jest ochrona przed roztoczami, które mogą mocno nasilić objawy alergii i astmy oskrzelowej.

A namnażanie się roztoczy jest bardzo powszechne, gdyż ich pożywką są złuszczone komórki naskórka. Do procesu złuszczania dochodzi także w nocy, a naskórek przenika przez włókna materaca do środka, gdy nie jest on chroniony dodatkową powłoką.

Brak zabezpieczenia materaca może stworzyć doskonałe siedlisko dla roztoczy, które potrafią się mnożyć i wzmagać objawy, takie jak: katar, duszność, kaszel i problemy skórne. Co więcej, roztacza uważa się nawet za jedną z możliwych przyczyn rozwinięcia się astmy oskrzelowej. Dlatego w przypadku alergii na te mikroorganizmy, alergolog może zalecić stosowanie specjalnego materaca antyalergicznego i podkładów na materac antyroztoczowych.

Wiedząc, że ataki duszności u astmatyków mają najczęściej miejsce nad ranem, wybudzając ze snu, tym bardziej potrzebne może okazać się zabezpieczenie przed kurzem i alergenami. W takich sytuacjach najlepiej skontaktować się z pulomonologiem, który wskaże, jaki materac, pościel i ewentualny ochraniacz na materac wybrać, zależnie od wyniku tekstów alergicznych.

Alergia a ochraniacze na materac – kiedy ochraniacze są niezbędne?

Ochraniacze na materac kojarzone są z utrzymaniem czystości, lecz nie tylko.

Są sytuacje, w których ochraniacze na materac są niezbędne. Należą do nich:

• alergie (zwłaszcza na roztocza, które to są jednym z najczęstszych alergenów oraz na kurz)
• astma oskrzelowa (nie tylko jej postać alergiczna, ale każdy rodzaj astmy)
• atopowe zapalenie skóry (AZS) i inne problemy skórne (w takich sytuacjach ważny jest także materiał, z jakiego wykonany jest pokrowiec na materac – w jego wyborze należy wziąć pod uwagę indywidualne alergie kontaktowe)
• nadmierna potliwość (ochraniacz na materac można łatwo zdjąć i wyprać, utrzymując tym samym higienę snu na wysokim poziomie)
• wiek dziecięcy, zwłaszcza gdy maluch moczy się w nocy
• niepełnosprawność, z którą może wiązać się poplamienie materaca (np. u osób chorych, leżących, z nietrzymaniem moczu, a także spożywających pokarmy w łóżku, z ryzykiem wylania się np. napoju na materac)
• fizjoterapia domowa (gdyż stosowanie dodatkowych akcesoriów, np. szyny CPM do ćwiczeń biernych mogłoby uszkodzić strukturę materaca)
• warunki szpitalne i sanatoryjne, gdzie wymagana jest sterylna czystość w opiece nad chorymi
• obecność zwierząt domowych: psów, kotów, królików, chomików i innych zwierząt futerkowych (w takich sytuacjach ochraniacz zabezpiecza materac przed wnikaniem do niego sierści).

Przykłady te pokazują, że ochraniacze na materac mają uniwersalne zastosowanie i mogą być użytkowane zarówno przez dorosłych (w tym osoby starsze), jak i przez dzieci, przy odpowiednim dobraniu rozmiaru pokrowca.

W niewymienionych tu przypadkach, zwłaszcza mając choroby przewlekłe, warto zapytać lekarza o potrzebę stosowania antyalergicznego pokrowca na materac.

Czym kierować się przy wyborze odpowiedniego ochraniacza na materac?

Wybierając ochraniacz na materac, warto dokładnie przeczytać informacje dołączone do wyrobu przez producenta. Warto zwrócić uwagę, aby ochraniacz zapewniał:

• możliwość samodzielnego prania w automatycznej pralce w wysokich temperaturach – najlepiej w temperaturze 95 stopni (tylko tak można pozbyć się alergenów)
• wytrzymałość wielu prań, by pokrowiec zachował trwałość na dłużej (to ważne zwłaszcza wtedy, gdy z ochraniacza na materac będzie korzystać dziecko lub osoba niepełnosprawna)
• odporność na zabrudzenia z możliwością łatwego zmycia zaplamień (materiał, który nie chłonie szybko np. wylanej na ochraniacz na materac szklanki wody, co zdarza się np. w pielęgnacji seniorów i osób chorych)
• materiał, który nie chłonie zapachów i zachowuje świeżość
• wymiary pasujące do materaca (aby ochraniacz dobrze przylegał, gdyż kiedy byłby zbyt duży, jego zagięcia u osób przewlekłe chorych, leżących mogłyby zwiększyć ryzyko odleżyn) oraz żeby nie był zbyt mały (co mogłoby utrudnić lub wręcz uniemożliwić jego zakładanie i zdejmowanie)
• dodatkowymi zaleceniami lekarza – zdarza się tak, że to lekarz alergolog lub pulmonolog zaleci stosowania ochraniacza na materac (wtedy warto dokładnie dopytać, na jakie cechy ochraniacza zwrócić szczególną uwagę w swoim przypadku).

Oprócz wymienionych czynników, jest także szereg informacji, które podają producenci, a na które warto zwrócić uwagę wybierając ochraniacz na materac dla alergika – ich lista poniżej.

Ochraniacz na materac dla alergika – sprawdź, na co szczególnie zwrócić uwagę

Będąc alergikiem, astmatykiem lub kupując ochraniacz na materac dla dziecka, osoby przewlekle chorej lub seniora, należy zawrócić uwagę na każdy szczegół. Przeczytanie metki i wszystkich ulotek dołączonych do ochraniacza na materac przez producenta może pomóc w zakupie wartościowego produktu, który dobrze będzie się sprawdzał w użytkowaniu.

W szczególności warto zwrócić uwagę na takie informacje i cechy wizualne ochraniacza na materac, jak:

• oznaczenie, że ochraniacz na materac jest antyalergiczny
• certyfikat Oeko-Tex
• wysoki stopień filtracji alergenów i innych cząsteczek
• zapewnienie termoregulacji (jest to ważne, aby tkanina pokrowca zapewniała barierę dla alergenów, kurzu, wilgoci i złuszczonego naskórka, ale umożliwiała równocześnie przepływ powietrza – jest to aktualnie możliwe dzięki nowoczesnym technologiom wykorzystywanym w produkcji antyalergicznych pokrowców na materac)
• obecność specjalnej warstwy antymikrobiotycznej i antybakteryjnej
• wygodne użytkowanie (łatwe zakładanie i zdejmowanie)
• dodatkowe zabezpieczenie przed wnikaniem kurzu, roztoczy i innych alergenów poprzez możliwość szczelnego zapięcia pokrowca (np. za pomocą zamka błyskawicznego)
• materiał, który nie szeleści (co mogłoby powodować wybudzenia ze snu i dyskomfort w ciągu dnia u osób leżących)
• tkanina przyjemna w dotyku, miękka, która nie wywołuje otarć
• wodoodporność materiału
• gwarancja.

Zestawienie tych wszystkich informacji pokazuje, że dla alergika znaczenie mogą mieć także najmniejsze szczegóły. Mając astmę, alergię lub atopowe zapalenie skóry, warto zapytać lekarza prowadzącego o to, czy w danym przypadku ochraniacz na materac będzie dobrym pomysłem. Jeżeli tak, najlepiej poprosić specjalistę o dodatkowe wskazówki, czym kierować się w jego wyborze biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby wynikające ze stanu zdrowia.
______________________________________________________________________________________________________________________________________

Danuta Herczek – mgr fizjoterapii z 8-letnim doświadczeniem w pracy z Pacjentami i z pasją do dzielenia się wiedzą fizjoterapeutyczną. Zainteresowana zwłaszcza tematem zdrowia kręgosłupa i fizjoterapią w ortopedii.