Niedowład kończyn dolnych może utrudniać wstawanie, przemieszczanie się, korzystanie z łazienki i wykonywanie domowych obowiązków. Zakres potrzebnej pomocy zależy od przyczyny niedowładu, siły mięśniowej i możliwości samodzielnego utrzymania równowagi. Organizacja opieki powinna ograniczać ryzyko urazów, a jednocześnie pozostawiać osobie z niepełnosprawnością możliwie dużo niezależności. Jak zaplanować taki dzień w warunkach domowych?
Najpierw ustal, w jakich czynnościach potrzebna jest pomoc
Przed wprowadzeniem nowego planu dnia porozmawiaj z osobą wymagającą wsparcia. Sprawdźcie, które czynności wykonuje bez pomocy, a kiedy potrzebuje asekuracji lub pełnego wsparcia opiekuna. Znaczenie ma także zmęczenie. Rano przemieszczanie się może być łatwiejsze niż wieczorem.
Poproś fizjoterapeutę lub terapeutę zajęciowego o ocenę sprawności i wskazówki dotyczące bezpiecznej opieki. Nie zakładaj, że każdy niedowład wymaga leżenia lub całkowitego wyręczania podopiecznego. Samodzielne wykonywanie dostępnych czynności pomaga zachować aktywność i poczucie wpływu na własne życie.
Ustal również orientacyjne pory posiłków, przyjmowania leków, rehabilitacji i odpoczynku. Plan powinien uwzględniać bieżące samopoczucie oraz możliwość wystąpienia bólu, spastyczności czy zmęczenia.
Dostosuj mieszkanie do codziennych potrzeb
Najpierw prześledź drogę między łóżkiem, łazienką, kuchnią i miejscem odpoczynku. Usuń luźne dywaniki oraz przewody, które utrudniają poruszanie się. Zadbaj o dobre oświetlenie, odpowiednią szerokość przejść i miejsce na manewrowanie wózkiem, jeśli osoba z niego korzysta.
W zależności od potrzeb pomocne mogą być:
- poręcze przy toalecie i pod prysznicem,
- krzesło prysznicowe lub ławka kąpielowa,
- łóżko z regulacją wysokości,
- stabilne siedzisko i stolik w zasięgu rąk.
Przedmioty używane każdego dnia umieść w łatwo dostępnym miejscu. Dzięki temu osoba z niedowładem może samodzielnie sięgnąć po wodę, telefon czy potrzebne przybory.
Zorganizuj bezpieczne przesiadanie i higienę
Przejście z łóżka na wózek, na toaletę lub pod prysznic często wymaga większej uwagi niż samo poruszanie się po pokoju. Opiekun nie powinien podnosić dorosłej osoby siłą ani ciągnąć jej za ręce. Takie próby mogą skończyć się upadkiem albo urazem u obu osób.
Fizjoterapeuta może pokazać właściwą technikę transferu. U części osób wystarczy asekuracja, u innych potrzebna będzie deska transferowa lub podnośnik. Przed każdą czynnością ustal, co podopieczny potrafi zrobić samodzielnie, i zadbaj o stabilne ustawienie sprzętu.
Podczas czynności higienicznych pomagaj w niezbędnym zakresie. Zachowaj prywatność osoby wymagającej opieki i uwzględniaj jej preferencje.
Pamiętaj o ochronie skóry i zmianie pozycji
Długotrwałe siedzenie lub leżenie zwiększa ryzyko uszkodzenia skóry wskutek ucisku, zwłaszcza przy zaburzonym czuciu. Regularnie sprawdzaj stan skóry w okolicy kości krzyżowej, pośladków i pięt. Nie ignoruj utrzymującego się zaczerwienienia, zmiany koloru skóry ani bolesnych miejsc.
Częstotliwość zmiany pozycji ustal z personelem medycznym na podstawie indywidualnego ryzyka odleżyn. Pomocne bywają odpowiednio dobrane poduszki i materace przeciwodleżynowe, ale nie zastępują one kontroli skóry ani odciążania uciskanych miejsc.
Uwzględnij ćwiczenia i możliwość pionizacji
Plan opieki powinien obejmować aktywność dostosowaną do stanu zdrowia, m.in. ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę, zmianę pozycji i udział w zwykłych zajęciach domowych. Nie wprowadzaj samodzielnie intensywnych ćwiczeń ani prób stawiania osoby na nogi bez oceny jej możliwości.
W wybranych przypadkach rehabilitację wspierają pionizatory dla dorosłych, które stabilizują ciało podczas przebywania w pozycji stojącej. O kwalifikacji do pionizacji, doborze urządzenia i czasie sesji powinien zdecydować specjalista. Trzeba uwzględnić m.in. stan kości i stawów, tolerancję pozycji pionowej oraz ewentualne problemy z ciśnieniem.
Zadbaj również o potrzeby opiekuna
Stała pomoc przy ubieraniu, higienie i przemieszczaniu się bywa obciążająca fizycznie. Ustal z bliskimi podział obowiązków oraz możliwość zastępstwa, gdy główny opiekun potrzebuje odpoczynku. Spisany plan dnia ułatwi przekazywanie informacji między osobami pomagającymi.
Codzienna opieka powinna łączyć bezpieczeństwo ze swobodą podejmowania decyzji przez osobę z niedowładem. Jeśli szukasz sprzętu wspierającego mobilność, zmianę pozycji i rehabilitację w domu, zapoznaj się z ofertą Progettiamo Autonomia. Firma pomaga wybrać i skonfigurować rozwiązania odpowiednie do możliwości użytkownika oraz warunków, w których będzie z nich korzystać.
Artykuł sponsorowany