Wielogodzinne prowadzenie samochodu może być znacznie bardziej obciążające dla organizmu, niż mogłoby się wydawać. Kierowca przez długi czas pozostaje w niemal niezmiennej pozycji, stale obserwuje drogę, lusterka i otoczenie, a jednocześnie musi utrzymywać wysoki poziom koncentracji. Dotyczy to przede wszystkim kierowców zawodowych, ale również osób regularnie pokonujących długie trasy, dojeżdżających samochodem do pracy czy spędzających dużo czasu w miejskich korkach.
Zmęczenie podczas jazdy nie ogranicza się przy tym wyłącznie do senności. Wielogodzinne prowadzenie pojazdu może wiązać się również z przeciążeniem wzroku, dolegliwościami ze strony kręgosłupa oraz stopniowym spadkiem koncentracji. Dlatego odpowiednie przygotowanie do podróży oraz obserwowanie reakcji własnego organizmu mają duże znaczenie dla komfortu i bezpieczeństwa jazdy.
Wzrok kierowcy pracuje niemal bez przerwy
Podczas prowadzenia samochodu wzrok jest jednym z najważniejszych źródeł informacji o sytuacji na drodze. Kierowca musi jednocześnie obserwować pojazdy przed sobą, znaki drogowe, sygnalizację świetlną, pieszych, rowerzystów oraz to, co dzieje się w lusterkach.
Oczy nieustannie dostosowują się również do zmieniającej się odległości obserwowanych obiektów. Raz uwaga skupiona jest na drodze znajdującej się kilkadziesiąt metrów przed samochodem, a chwilę później na wskaźnikach znajdujących się bezpośrednio przed kierowcą. Dodatkowym obciążeniem mogą być jazda po zmroku, światła pojazdów jadących z przeciwka, intensywne słońce czy niekorzystne warunki pogodowe.
Po kilku godzinach takiej pracy może pojawić się uczucie zmęczenia oczu. Kierowcy mogą zauważyć pieczenie, suchość, chwilowe pogorszenie ostrości widzenia albo trudność z szybkim przenoszeniem wzroku pomiędzy różnymi punktami.
Warto zwrócić uwagę szczególnie na sytuacje, w których podobne objawy występują regularnie. Problem nie zawsze wynika wyłącznie z długości podróży. Czasami może być związany z niewyrównaną wadą wzroku lub potrzebą zmiany dotychczas używanych okularów.
Czy częste zmęczenie wzroku podczas prowadzenia samochodu powinno niepokoić?
Sporadyczne zmęczenie po długiej podróży nie musi oznaczać problemu zdrowotnego. Inaczej wygląda sytuacja, gdy kierowca coraz częściej zauważa, że znaki drogowe stają się czytelne dopiero z niewielkiej odległości, gorzej widzi po zmroku albo po kilku godzinach jazdy zaczyna mieć trudności z utrzymaniem ostrego obrazu.
Takich sygnałów nie powinno się ignorować. Dobra ostrość widzenia ma bezpośrednie znaczenie dla szybkości zauważenia sytuacji na drodze i odpowiedniej reakcji.
Osoby korzystające z okularów lub soczewek powinny pamiętać również o regularnej kontroli wzroku. Wada może zmieniać się stopniowo, dlatego kierowca nie zawsze od razu zauważa pogorszenie widzenia.
Kręgosłup nie lubi wielogodzinnego siedzenia
Drugim obszarem szczególnie narażonym na przeciążenie podczas prowadzenia samochodu jest układ ruchu. Kierowca może przez kilka godzin pozostawać praktycznie w jednej pozycji, wykonując jedynie niewielkie ruchy kończynami.
Najczęściej pojawiają się dolegliwości w okolicy odcinka lędźwiowego kręgosłupa, karku i obręczy barkowej. Ich nasileniu może sprzyjać niewłaściwe ustawienie fotela, kierownicy czy zagłówka.
Częstym błędem jest ustawienie siedzenia zbyt daleko od pedałów i kierownicy. Kierowca zaczyna wówczas pochylać tułów do przodu albo nadmiernie wyciąga ręce. Nieprawidłowa pozycja utrzymywana przez kilkadziesiąt minut może być jedynie niewygodna, ale po kilku godzinach podróży obciążenie staje się znacznie bardziej odczuwalne.
Znaczenie ma także podparcie odcinka lędźwiowego. Fotel powinien umożliwiać stosunkowo naturalne ułożenie kręgosłupa bez konieczności ciągłego napinania mięśni.
Jak ograniczyć przeciążenie podczas długiej jazdy?
Nawet dobrze ustawiony fotel nie eliminuje problemu związanego z wielogodzinnym pozostawaniem w jednej pozycji. Dlatego podczas dłuższych podróży warto robić regularne przerwy.
Wyjście z samochodu, kilka minut spaceru i wykonanie spokojnych ruchów rozluźniających może pomóc zmniejszyć uczucie sztywności. Nie chodzi o intensywny trening na parkingu, ale przede wszystkim o zmianę pozycji i uruchomienie mięśni, które przez długi czas pozostawały prawie nieruchome.
Przydatne może być również zwracanie uwagi na ustawienie głowy i barków. Podczas jazdy w stresie kierowca często nieświadomie unosi barki i napina mięśnie szyi. Po kilku godzinach może to prowadzić do bólu karku, uczucia sztywności, a czasem również bólu głowy.
Jeżeli dolegliwości ze strony kręgosłupa regularnie powtarzają się po jeździe, nasilają albo zaczynają pojawiać się również poza samochodem, warto skonsultować je ze specjalistą zamiast ograniczać się wyłącznie do doraźnego łagodzenia objawów.
Koncentracja spada stopniowo
Wielogodzinna jazda jest również dużym obciążeniem dla układu nerwowego. Kierowca przez cały czas przetwarza wiele informacji i podejmuje liczne, często drobne decyzje.
Trzeba kontrolować prędkość, zachowywać odpowiedni odstęp, przewidywać zachowania innych uczestników ruchu i reagować na niespodziewane sytuacje. Początkowo odbywa się to stosunkowo łatwo, jednak wraz z upływem czasu może pojawić się zmęczenie.
Problem polega na tym, że spadek koncentracji nie zawsze jest łatwy do zauważenia. Kierowca może mieć wrażenie, że nadal prowadzi samochód prawidłowo, mimo że jego reakcje stają się wolniejsze, a uwaga łatwiej się rozprasza.
Sygnałem ostrzegawczym może być między innymi trudność z przypomnieniem sobie ostatnich kilku kilometrów trasy, częste poprawianie toru jazdy, przeoczenie znaku czy narastająca potrzeba ciągłego ziewania.
W takich sytuacjach otwarcie szyby, głośniejsza muzyka czy kolejna kawa nie zastępują odpoczynku. Jeżeli pojawia się wyraźna senność albo trudność z utrzymaniem uwagi, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest przerwanie jazdy.
Sen przed podróżą ma większe znaczenie niż kawa
Przygotowanie do długiej trasy powinno rozpocząć się jeszcze przed wejściem do samochodu. Jednym z najważniejszych elementów jest odpowiednia ilość snu.
Kierowca, który rozpoczyna podróż już zmęczony, znacznie szybciej odczuje spadek koncentracji. Szczególnej ostrożności wymagają podróże nocne oraz jazda w godzinach, w których organizm jest naturalnie przyzwyczajony do odpoczynku.
Warto również pamiętać o nawodnieniu oraz unikaniu bardzo ciężkich posiłków bezpośrednio przed rozpoczęciem długiej jazdy. Uczucie senności po obfitym posiłku może dodatkowo obniżyć komfort prowadzenia pojazdu.
Stan zdrowia kierowcy ma znaczenie dla bezpieczeństwa
Bezpieczne prowadzenie samochodu wymaga nie tylko znajomości przepisów i odpowiednich umiejętności. Znaczenie ma również stan zdrowia kierowcy.
Podczas badań lekarskich związanych z uzyskaniem lub przedłużeniem określonych uprawnień lekarz ocenia kwestie mające znaczenie dla bezpiecznego prowadzenia pojazdu. W zależności od sytuacji może to obejmować między innymi ocenę wzroku oraz zebranie informacji dotyczących stanu zdrowia i stosowanych leków.
Informacje dotyczące badań kierowców wykonywanych w Warszawie można znaleźć pod adresem:
https://www.badania-kierowcow.warszawa.pl/
Regularne zwracanie uwagi na własny stan zdrowia ma jednak znaczenie nie tylko wtedy, gdy konieczne jest uzyskanie formalnego orzeczenia. Jeżeli kierowca zauważa pogorszenie widzenia, nawracające zawroty głowy, problemy z koncentracją lub inne objawy mogące wpływać na prowadzenie samochodu, warto skonsultować je niezależnie od terminu obowiązkowego badania.
Długa trasa wymaga nie tylko sprawnego samochodu
Przed wielogodzinną podróżą kierowcy często sprawdzają ciśnienie w oponach, poziom płynów eksploatacyjnych czy stan techniczny samochodu. Znacznie rzadziej zastanawiają się nad własnym przygotowaniem do jazdy.
Tymczasem sprawny kierowca jest równie ważny jak sprawny pojazd.
Zmęczone oczy mogą utrudniać obserwację drogi, przeciążony kręgosłup pogarsza komfort prowadzenia, a spadająca koncentracja zwiększa ryzyko popełnienia błędu. Dlatego podczas długich tras warto robić przerwy, odpowiednio ustawić fotel, obserwować reakcje organizmu i nie lekceważyć sygnałów zmęczenia.
Kilka minut odpoczynku może wydłużyć podróż, ale pozwala wrócić za kierownicę z większą koncentracją i znacznie większym komfortem.
Artykuł sponsorowany